Kitap

Tarih: | Yazar: Sevil Yılmaz

5

1Q84 | Haruki Murakami

İmkansızın Şarkısı (ノルウェイの森 Noruwei no Mori), Zemberekkuşu’nun Güncesi (ねじまき鳥クロニクル Nejimakidori Kuronikuru), Sahilde Kafka (海辺のカフカ Umibe no Kafuka) kitaplarının yazarı Haruki Murakami (村上 春樹)’nin kurgusal varoluşçu polisiye aşk romanı. Orijinalinde üç kitap olarak basılmış ancak büyük ihtimalle mali kaygılardan ötürü Türkçe’ye tek kitap halinde çevirilmiş. Eğer e-kitabını almadıysanız 1256 sayfalık zabellah gibi kitabı yanınızda taşırsınız, haberiniz olsun. Bu düşünceli davranışından dolayı Doğan Kitap’a teşekkür edebilirsiniz.

Burası göstermelik bir dünya
Her şeyi yapay
Fakat bana inanırsan
Her şey gerçek olur

Uzun zamandır okumayı ertelediğim kitabı bin bir zorlukla da olsa sonunda bitirebildim. Bu güzel alıntıdan sonra kitapla ilgili iyi şeyler yazacağımı düşünüyorsanız yanılıyorsunuz, çünkü kitabı bitirdiğimde hissettiğim duygu kızgınlıktı.

1Q84. Japonca Ichi-Kyū-Hachi-Yon (いちきゅうはちよん) olarak okunur. Buradaki kyu Japonca’da dokuz ile eş anlamlıdır. Tokyo Üniversiyesi profesörü Shozo Fujii yazarın büyük ölçüde Çinli yazar Lu Xun’un The True Story of Ah Q isimli kitabından esinlendiğini düşünüyor. Buna göre kitabın başlığındaki 1, I yani ben; Q da Question yani soru; birleştirince I am Q anlamına geliyor. Devamındaki 84’ün anlamı ise belirsizliğini koruyor. Kitabın adını gördüğümde ilk aklıma gelen George Orwell’in 1984’ü oldu. Büyük ihtimalle çoğumuz aynı şeyi düşündük. Hikaye Orwell’inki gibi 1984 yılında geçiyor. Ama içeriğe baktığınızda bu iki kitabı kıyaslamak imkansız. Bunun aksine batı edebiyatının güçlü kalemlerinden F. Scott Fitzgerald ve Dostoyevsky’den etkilendiğini yazar kendisi de kabul ediyor.

Kitabın bir bölümünde Aomame’nin (青豆) birkaç ay boyunca evden dışarıya adımını atmaması gerekiyor. Bir arkadaşının(?) önerisiyle Proust’un Kayıp Zamanın İzinde‘sini okumaya başlıyor. Başka koşullar altında okunmayacağı söyleniyor çünkü kitabın. O durumda dahi okuyamadığı zamanlar oluyor. Eğer sizin de Aomame gibi binikiyüz küsür sayfalık böyle bir kitaba harcayacak vaktiniz varsa çekinmeden okuyun.

Filmin ilk sahnesinde sıkışık bir Tokyo trafiğinde Aomame taksiyle bir hoteldeki randevusuna yetişmeye çalışır. Takside Janáček’in Sinfonietta’sı çalmaktadır. Bu ortama belki de en son uyum sağlayabilecek bir müzik. Kendisinin de burada dediği gibi “Çok garip bir müzik. Ama bu kitaba daha fazla uyacak bir başkasını düşünemiyorum.” Sonra Murakami Bey size Janáček’i ve onun Sinfonietta’sını anlatmaya başlar. Sadece bu da değil; kitap boyunca Çehov’un Gilyaklarını, Bach’ın yapıtlarını, George Orwell’in 1984’ünü, kediler şehrinin hikayesini sayfalarca okuyacaksınız. Tabi yeterli sabrınız varsa.

“Kitap bilim kurgu mu?” diye sorulduğunda hala cevap veremiyorum. Çoğu bilim kurgunun aksine hikaye bizi geleceğe değil geçmişe götürüyor. Bir alternatif evrene. Temel Kuantum fiziğinden bildiğimizin aksine bu bir paralel evren değil. Buna giriş yapıldığında yine sadece bir evren kalıyor; o da 1Q84. Bilinen 1984 ise varlığını kaybediyor. Bu evrende gökyüzünde iki ay var; biri normal, diğeri küçük ve yeşil. Bu iki ayı yalnızca bir avuç insan görebiliyor. Bu da aklıma sadece iki ayı gören insanların 1Q84 yılı evrenine geçiş yaptığını getiriyor. Bunun dışında bir de Little People var. Bunlar 6 kişiden oluşan (sayıları önemli değil, 5 ya da 7 de olabilirler) boyları 60cm’yi geçmeyen sıradan görünümlü cüceler.  Bunlar ölen keçinin ağzından çıkan cüceler ve bu cüceler havadan iplik çekip pupa yapıyorlar. Bu pupa (koza) anne rahminin bir metaforu. Tamamlandığında ortaya “douta” (daughter-kız) çıkıyor. Douta, Fuka-Eri’nin yani “maza” (mother-anne) bir klonu. Bu klon aynı zamanda “peşiva” (perceiver-algılayıcı) yani Little People‘ı algılayan. Kızın babası, tarikatın lideri de “reşiva” (receiver-alıcı). Aomame ve Tengo da birbirinin farkında olmadan bu algılayan-alan döngüsünü kırıyorlar ve tarikat üyeleri de onların peşine düşüyor. Bilim kurgu olup olmadığına siz karar verin.

Little People ve Fuka-Eri'nin yaptığı havadan pupa

Little People ve Fuka-Eri’nin yaptığı havadan pupa

Murakami’nin kitaplarında cinsellik vazgeçilmez öğelerden biridir. Bu öğeyi kitaplarına dahil etme şeklini bu kitaba kadar seviyordum. Ancak bunda sürekli aynı şeyleri defalarca her ayrıntısına kadar anlatması beni bezdirdi. Tengo Kavana (川奈 天吾), bir dersanede matematik öğretmeni ve Pupa Hava (Air Chrysalis)’nın hayalet yazarı. 17 yaşındaki disleksi hastası Fuka-Eri (ふかえり) kitabın gerçek yazarı. Kızın gerçek adı Eriko Fukada. Ek iş olarak çalıştığı yayın evininin editörü Komatsu Bey (小松)  ondan Pupa Hava’yı tekrar yazmasını ister. Bunun için Tengo öncesinde Fuka-Eri’yle konuşur. Karşılaştıklarında Tengo, Fuka-Eri’nin güzel şekilli dolgun memelerinden bahseder. Bunu o kadar ayrıntılı yapar ki gözünüzde canlandırmadan edemezsiniz. Bu memelerden kitap boyunca defalarca daha bahsedecektir. Sadece bu da değil; annesinin memesi, Aomame’nin ve Adaçi’nin apış arası tüyleri, Fuka-Eri’nin olmayan apış arası tüyleri. Aomame ve Ayumi’nin seks partileri. Bunları da defalarca gözünüze sokacak Murakami Bey.

Aomame, yaşlı zengin bir kadının (Madam 老婦人) yönlendirmesiyle eşlerine şiddet gösteren kocaları özel bir teknikle “öteki tarafa gönderen” bir kiralık katildir. Onlara göre öldürdükleri adamlar zaten bu dünyada olmaması gerekecek kadar çirkin insanlardır. Bir gün Madam, Aomame’ye son ama en zorlu işi için gelir: Bir cemaatin lideri daha ergenliğe dahi girmeyen kız çocuklarına tecavüz etmektedir. Bu adamın öteki tarafa gönderilmesi gerekir. Uzun uğraşların sonunda Aomame adamı öldürmek üzereyken onun zaten bunun bilincinde olduğunu fark eder ve onunla konuşmaya başlar. Adama göre evrenin dengesini sağlamak için bu yapmak zorunda olduğu bir şeydir ve o kızları gerçek birer varlık olarak düşünmemek gerekmektedir. Size bunu sayfalarca anlatır Murakami Bey. Ama siz kitap bittikten sonra bile anlamazsınız, bu yaptığının neyi dengelediğini.

1200 sayfa boyunca Tengo’nun nasıl yemek yaptığını, pijamalarını; Aomame’nin ve daha birçok kadının apış arası kıllarını kesmediğini (en azından Japonya’da) ve gür olduğunu; Uşikava (牛河)’nın şekilsiz kafasını, Tamaru (タマル)’nun su katılmaz bir gay olduğunu defalarca ve defalarca öğreniyoruz ama kritik olan birçok konuda neler olduğunu bilmiyoruz. Murakami 1Q84’ü başta iki kitap olarak yazmayı düşünmüş ancak yazarken aklına üçüncü kitapla ilgili fikirler gelmiş. Büyük ihtimalle üçüncüyü yazarken de -belki de daha öncesinde- aklına dördüncü kitapla ilgili fikirler gelmiş olacak ki bizi bu durumda bırakmış. Belki de devamını hiç yazmayacak. Kitapları bir nihayete erdirmemesi onun tarzı ne de olsa.

Eğer ilk defa Murakami kitabı okuyacaksanız size bu kitabı tavsiye etmem. Onun yerine İmkansızın Şarkısı daha doğru bir tercih olacaktır.

Kaynaklar

http://en.wikipedia.org/wiki/1Q84
http://bltnotjustasandwich.com/2011/11/13/haruki-murakami-and-janaceks-sinfonietta/
http://www.themillions.com/2009/05/murakami-fans-rejoice-counting-down-to_19.html
http://www.nytimes.com/2011/11/10/books/1q84-by-haruki-murakami-review.html
Kapak resmi: https://wildmurakamichase.wordpress.com/2014/10/06/there-is-nothing-in-this-world-that-never-takes-a-step-outside-a-persons-heart/

Etiket: , , , , , , , ,


Yazar Hakkında



  • murat

    Sizin 1Q84 kitabı tanıtımını okuduktan sonra kitabı okumaya başladım.Gerçeği söylemek gerekirse sizin anlattığınızdan çok daha fazlası var.;Okumaya başlayınca insanın bıraksı gelmiyor .Bir kurgu bilim okucusu olarak Kitap ve Filim tavsiyelerinizi ilgiyle takip ediyorum.Yukarda pupa hava ile ilgili görsel size mi ait sormak istedim hani kitapta anlatılan sahne bundan daha iyi tasvir edilemezdi mükemmel olmuş kitabı okuduğumda pupa hava kısmına gelince hep bu görsel gözümün önünde beliriverir.

    • Sevil Yılmaz

      Görsel deviantart’tan alıntı. Gerçekten de çok iyi tasvir edilmiş.

      Kendini okutmasa 1300 sayfa bitmezdi. Ama okuduğum diğer kitaplarına (İmkansızın Şarkısı, Zemberekkuşu’nun Güncesi) yanında bu tatmin etmedi beni. Murakami’nin İmkansızın Şarkısı’nda cinselliği kullanımı çok hoşuma gitmişti. Ama 1Q84’te çoğu gereksizdi, bana göre. “Daha fazlası vardı” demişsiniz. Biraz daha açabilir misiniz bunu?

  • murat

    Haruki Mukaraminin Zemberek Kuşunun güncesi aldı romanını okumuştum sonrasındaise 1Q84 başaldım ve hala devam ediyorum. 1Q84 Daha fazlası var derken; konu resmen akıyor okudukça okuyası geliyor insanın ayrıca Zemberek Kuşunda birazdaha ağır geldi bana .Japonyanın siyasal tarihi hakkında anlatılan konular baya doyurucu ve akılda kalıcı .Son olarak bir önceki okuduğum Gorge Owell 1984 atıfta bulunması ki buaralar okuduğum kitaplar da baya oluyor ayrıca güzeldi.Okuyucu takip eden yazarlar yada kitaplar mı desem.

    • Sevil Yılmaz

      Japon kulturu dernegi bile ulkeyi ve insanlarinin yasantisini tanimak icin okunabilecek en iyi kitap diyor. Bahsettigi eserler benim de merakimi uyandirdi cogu yerde. Ama konu bu degil. Konu cok fazla tekrarin olmasi ve bu tekrarlarin en gereksiz ayrintilar icin harcaniyor olmasi. Keza zemberekkusundaki bazi karakterleri buradakilere benzettim. Usikava mesela. Bu da kendini tekrar etmek bence. Eger murakaminin iyi bir kitabini okumak istiyorsan Norwagian Wood’u kesinlikle tavsiye ederim. 1q84 de tavsiye listemin en ucra kosesinde.

  • murat

    Çok tekrar artı eski konuları açınca çok fazla detaylandırıyor . Detay sevmeyenler için işkence fakat ne bileyim sevdim ben ,biraz da algıda seçicilik galiba yada karekteri her yönüyle tanımak hoşuma gidiyor .Diğer kitaplarına gelince Türkçeye çevrilen kitapların tümünü okumayı düşünüyorum tavsi ettiğiniz kitap sıradaki okuma listeme ekledim .Hala okuyorum 1Q84 2. kitaba geçtim en azından (epub -E-Ktap ) da öyle yazıyor. Araştırmalarıma göre kitabın orjinali 3 kitap ,Türkçeye çevrilirken sadeleştirip tek kitap yapmışlar .

Başa Dön ↑

SSCP   CAS-002   9L0-066   350-050   642-999   220-801   74-678   642-732   400-051   ICGB   c2010-652   70-413   101-400   220-902   350-080   210-260   70-246   1Z0-144   3002   AWS-SYSOPS   70-347   PEGACPBA71V1   220-901   70-534   LX0-104   070-461   HP0-S42   1Z0-061   000-105   70-486   70-177   N10-006   500-260   640-692   70-980   CISM   VCP550   70-532   200-101   000-080   PR000041   2V0-621   70-411   352-001   70-480   70-461   ICBB   000-089   70-410   350-029   1Z0-060   2V0-620   210-065   70-463   70-483   CRISC   MB6-703   1z0-808   220-802   ITILFND   1Z0-804   LX0-103   MB2-704   210-060   101   200-310   640-911   200-120   EX300   300-209   1Z0-803   350-001   400-201   9L0-012   70-488   JN0-102   640-916   70-270   100-101   MB5-705   JK0-022   350-060   300-320   1z0-434   350-018   400-101   350-030   000-106   ADM-201   300-135   300-208   EX200   PMP   NSE4   1Z0-051   c2010-657   C_TFIN52_66   300-115   70-417   9A0-385   70-243   300-075   70-487   NS0-157   MB2-707   70-533   CAP   OG0-093   M70-101   300-070   102-400   JN0-360   SY0-401   000-017   300-206   CCA-500   70-412   2V0-621D   70-178   810-403   70-462   OG0-091   1V0-601   200-355   000-104   700-501   70-346   CISSP   300-101   1Y0-201   200-125  , 200-125  , 100-105  , 100-105  , 400-201   SY0-401   70-533   400-101   CRISC   70-534  , NSE4   101   PMP   9L0-012   220-801   1z0-808   PMP  , AWS-SYSOPS   70-463   JN0-102  , 101   102-400   350-029   300-320   101-400   200-125  , 70-346   000-017  , 300-115   74-678   700-501   70-461   1z0-434   400-101   70-417   300-135   70-177   70-461   70-346   70-410  , c2010-652   300-101  , 9L0-012   70-347   70-347