Film

Tarih: | Yazar: Yasemin Yiğit Kuru

0

Sıfır Teorisi (Zero Theorem)

Terry Gilliam’ın 1985 yapımı Brazil’i ve 1995 yapımı 12 Maymun’u sinema tarihinin tartışmasız en başarılı distopik filmleri arasında yer alıyor. Özellikle benim en sevdiğim filmlerden biri olan 12 Maymun’u defalarca, her seferinde aynı keyfi alarak izlediğimi söyleyebilirim.

Bilim kurgu’ya uzun süre ara verdikten sonra, Terry Gilliam’ın  2013’te  yeni bir distopik filmle geri dönmesi gerek yabancı basında gerekse Türkiye’de sözlük ve bilim kurgu sitelerinde heyecan yaratmış, diğer iki filmin başarısı da, Sıfır Teorisi’nden beklentiyi daha da arttırmıştı. Filmin Türkiye’de 2013’te vizyona girmemesine üzüldüğümü hatırlıyorum. Nisan 2014’e kadar beklemek zorunda kaldık Türkiye’ye gelmesi için. Vizyona girdikten sonra ise büyük beklenti sonucunda yaşanan hayal kırıklığından olsa gerek maalesef çok fazla üzerinde konuşulmadı ve beklenen ilgiyi uyandıramadı.

Terry Gilliam Photo: Jay Brooks/Saga

Terry Gilliam Photo: Jay Brooks/Saga

Filmin Konusu

Psikolojik olarak dengesiz olmasına rağmen çok zeki bir bilgisayar uzmanı olan Qohen, hayatın anlamını bulmasını sağlayacak bir telefon beklemektedir. Kablolu ev telefonundan gelecek olan telefonu kaçırmaktan korktuğu için iş yerinden evde çalışmak için izin ister. İş yeri yönetimi (Management) Qohen’den evde çalışarak Sıfır Teorisi’ni ispatlamasını ister. Oldukça zor olan bu görevi gerçekleştirebilmesi için Yönetim’in küçük  oğlu Bob, Qohen’e yardım eder. Bu arada bir partide tanıştığı Bainsley ile romantik ilişkisi de gelişmektedir. Sanal gerçeklikte sakin bir kumsalda buluşup birbirlerini tanımaya çalışırlar.

The_Zero_Theorem_beach

Oyuncu Kadrosu

Qohen rolünde Christoph Waltz oldukça iyi bir iş çıkartıyor. Yine 2013’ün başarılı distopya filmlerinden bir diğeri olan Snowpiercer’da da benzer bir tipte oynayan Tilda Swinton, sanal psikolog rolünde en az Snowpiercer’da olduğu kadar başarılı.

tilda swinton as shrink

Mat Damon’u ise Yönetim (Management) rolünde izliyoruz.

management

Sıfır Teorisi’nin Distopik Atmosferi

Teknolojinin insanları yalnızlaştırdığı, büyük şirketlerin dünyayı yönettiği karanlık bir distopya söz konusu. Karanlık bir distopya anlatılmasına rağmen, göz alıcı ışıklarla süslü sokaklar, rengarenk giyimli insanlarla aslında oldukça canlı bir ortam resmedilmiş. İnsanların içleri ile dışları arasındaki fark vurgulanmış adeta. İçlerinde bir kara delik varken dışarıdan neşeli, canlı, hareketli görünmeye çalışan insanların dünyası.

The_Zero_Theorem_black hole

İş yerinde diğerlerinden bölmelerle ayrılmış koltuklarda, birbirlerinden kopuk bir şekilde monitöre bakarak çalışan, ellerinde sürekli tablet veya telefon taşıyıp, kalabalık partilerde bile onlarla haşır neşir olan, müziğini bile kendi tabletinden dinleyen insanlar söz konusu. Fenalaşan birine yardım etmek yerine yanında selfie çeken insanların dünyası size çok yabancı gelmiyordur sanırım.

zero-theorem-official-trailer-1080p-hd-christoph-waltz-terry-gilliam

Bu bakımlardan günümüze ne kadar benziyor diye düşünmeden edemiyor insan. Sıfır Teorisi ile ilgili verdiği bir röportajda Terry Gillam, geleceği değil günümüzü anlattığını söylemiş. Bunu kendisi söylemeden de anlamak mümkün.

Sıfır Teorisinin distopik ortamı Brazil’dekine benzetilse de, Brazil’deki totaliter hükümetin (Government) yerini Sıfır Teorisi’nde özel şirketler (Mancom) almış. Dünyayı yönetme konusunda özel şirketlerin hükümetleri geride bıraktığı günümüzün kapitalist dünyası George Orwell’in ölümsüz eseri 1984 göndermeleriyle eleştiriliyor yer yer. Her yerde konuşlandırılmış kameralar, kameraların üzerindeki Yönetim Sizi İzliyor (Mancom is watching you) uyarları, her şeyin yasak olduğunu gösteren uyarı levhaları ile oluşturulmuş kocaman bir X in yer aldığı park sahnesi bu göndermelere iki güzel örnek olarak verilebilir.

zero-theorem-1

Filmin distopik atmosferi Philip K. Dick romanlarını da çağrıştırıyor. Sanal  gerçeklik cihazını kullanarak kahramanların romantik sanal buluşmaları ve sanal psikolojik danışman P.K.D romanlarında tasvir edilen benzerlerine çok yakın geldi bana. Ayrıca gerçekliği, varoluşu ve inancı sorgulayan, kendini her zaman biz (we) olarak tanımlayan şizofren baş kahraman Qohen de bir P.K.D romanının baş kahramanına benziyor.

Film hakkındaki eleştiriler

Sıfır Teorisi’nin 12 Maymun ve Brazil’in gerisinde kaldığı su götürmez bir gerçek. Imdb’de 8’er puan alan diğer iki filme rağmen, Zero Theorem’in puanı sadece 6.2.  Tabii bunun nedeni diğer iki filme oranla çok daha az Imdb kullanıcısı tarafından oylanması olabilir. 12 Maymun’u 400 bine yakın kullanıcı, Brazil’i 100 binin üzerinde kullanıcı oylamış. Zero Theorem’i ise sadece 18 bin kişi oylamış. Bu durum da filmin gerçekten pek dikkat çekemediğini kanıtlıyor sanırım. İlk defa bir film konusunda Imdb’den farklı düşünüyorum. 12 Maymun ve Brazil kadar iyi olmasa da, Sıfır Teorisi 6.2’den daha iyi bir puanı hak ediyor bence. Yönetmenin diğer iki filmini bilmeseydim, Imdb puanına bakarak bu filmi es geçebilirdim ki bu da benim için bir kayıp olurdu.

Eleştirilerin çoğunluğu filmin sonlarına doğru temponun düştüğü, kilisede geçen ikinci yarının yavaş ve sıkıcı ilerlediği yönünde. Filmin ilk yarısının ikinciye göre daha hareketli ve merak uyandırıcı olduğu konusunda ben de hem fikirim. Öyle farklı, renkli ve merak uyandırıcı bir dünya yaratılmış ki, ister istemez Qohen kiliseden bozma evine kapandığında bozuluyorsunuz. Keşke dışarıyı biraz daha gösterselerdi şeklinde sesli düşündüğümü hatırlıyorum filmi izlerken, ancak bu cümleyi kurmamın hemen ardından o eğlenceli ve görsel olarak da çok başarılı park sahnesi gelince  lafımı bir güzel yutuverdim 🙂

zero-theorem-waltz-2

Zero Theorem, The Giver veya Divergent gibi çocuksu, boş bir distopya filmi kesinlikle değil. Tüm diğer sunduklarının yanında, başarılı bir kapitalizm eleştirisi, varoluş ve inanç sorgulaması aynı zamanda. Kapitalizmin hiçlikten bile nasıl para kazanabildiğine dair filmden güzel bir diyaloğu aşağıda aktardım (Spoiler içerir) :

Qohen Leth: Neden bütün bunları bir hiç için kanıtlamaya çalışıyorsunuz?

Yönetim (Management): Ben asla hepsinin hiç için olduğunu söylemedim. Ben iş adamıyım, Bay Leth. Hiç bir şey sadece hiç bir şey içindir. Düzensizliği sağlayan paradır. Kaos para eder, Bay Leth. Kaosun zengin cevher damarları vardır, mancomun gücüyle de tamamen benim olacak. İnsan ırkının bir Tanrı’ya inanma arzusunun en üzücü yönü ya da başka bir deyişle bu hayattan daha iyi bir amaç bu hayatı anlamsızlaştırmasıdır. Gördüğün gibi, söz verilmiş sonsuzluk yolunda, burası sadece bir köprü. Seni seçmemin nedeni, yani aksi şekilde, kabul ediyorum, projemin antitezini temsil ettiğin içindi. Bir inanç adamı.

İyi seyirler

 

 

 

 

Etiket: , , , ,


Yazar Hakkında

1979 doğumlu. Evli. Yeni anne. Elektrik - Elektronik Mühendisi ve Telekomünikasyon sektöründe çalışıyor. Küçük yaşlardan itibaren bilim - kurgu, fantastik kurgu tarzlarındaki eserleri okumayı, izlemeyi, hakkında tartışıp paylaşımda bulunmayı seviyor. İletişim : yigityasemin1789@gmail.com



Başa Dön ↑

SSCP   CAS-002   9L0-066   350-050   642-999   220-801   74-678   642-732   400-051   ICGB   c2010-652   70-413   101-400   220-902   350-080   210-260   70-246   1Z0-144   3002   AWS-SYSOPS   70-347   PEGACPBA71V1   220-901   70-534   LX0-104   070-461   HP0-S42   1Z0-061   000-105   70-486   70-177   N10-006   500-260   640-692   70-980   CISM   VCP550   70-532   200-101   000-080   PR000041   2V0-621   70-411   352-001   70-480   70-461   ICBB   000-089   70-410   350-029   1Z0-060   2V0-620   210-065   70-463   70-483   CRISC   MB6-703   1z0-808   220-802   ITILFND   1Z0-804   LX0-103   MB2-704   210-060   101   200-310   640-911   200-120   EX300   300-209   1Z0-803   350-001   400-201   9L0-012   70-488   JN0-102   640-916   70-270   100-101   MB5-705   JK0-022   350-060   300-320   1z0-434   350-018   400-101   350-030   000-106   ADM-201   300-135   300-208   EX200   PMP   NSE4   1Z0-051   c2010-657   C_TFIN52_66   300-115   70-417   9A0-385   70-243   300-075   70-487   NS0-157   MB2-707   70-533   CAP   OG0-093   M70-101   300-070   102-400   JN0-360   SY0-401   000-017   300-206   CCA-500   70-412   2V0-621D   70-178   810-403   70-462   OG0-091   1V0-601   200-355   000-104   700-501   70-346   CISSP   300-101   1Y0-201   200-125  , 200-125  , 100-105  , 100-105  , 400-201   SY0-401   70-533   400-101   CRISC   70-534  , NSE4   101   PMP   9L0-012   220-801   1z0-808   PMP  , AWS-SYSOPS   70-463   JN0-102  , 101   102-400   350-029   300-320   101-400   200-125  , 70-346   000-017  , 300-115   74-678   700-501   70-461   1z0-434   400-101   70-417   300-135   70-177   70-461   70-346   70-410  , c2010-652   300-101  , 9L0-012   70-347   70-347