Kitap

Tarih: | Yazar: Seçil Çetinkaya

4

Şimdi Bir Odo’muz Olsa | Mülksüzler – Ursula K. Le Guin

Anarres ve Urras birbirinin ayı olan iki gezegen. Bolluk ve bereket dolu Urras kapitalizm ile yönetilirken kurak ve tozlu Anarres anarşizm ile yönetilir. Urras’ın anarşistleri Odo’nun önderliğinde ayaklanarak, devletin dayatmalarına ve yaşam düzenine karşı geldiklerinde, onlardan kurtulmak isteyen devlet yönetimi anarşistlere Urras’ın ayı olan Anarres gezegenine göç etmelerini önerir. Göçün üzerinden yaklaşık 200 yıl sonra Anarres’li bir fizikçi olan Shevek, atalarının kurduğu düzenin artık eskisi kadar mükemmel olmadığını fark etmeye başlar. Üstelik üzerinde çalıştığı genel zaman kuramı da Anarres’de kimsenin ilgisini çekmemektedir. Bu sebeple şansını Urras’ta denemek ister.

Mülksüzler, Le Guin’in de deyimiyle ikircikli bir ütopya. Her iki düzenin de iyi ve kötü yanlarını tüm açıklığıyla anlatıyor. Urras’ın bir ütopya olmadığı aşikar. Anarres ise birçok açıdan öyle görünmesine rağmen kusurları yok değil. Kendisi de anarşizmi savunan yazar buna rağmen anarşizmin olası kötü yanlarını da gizlemiyor. Anarres’in anarşizmi zamanla yozlaşıp Odoculuğun aslında ne olduğu unutuluyor. Annares toplumu otonomi ile yönetiliyor ve anarka-feminizm etkileri var. Le Guinn’in Anarres ütopyası mülksüzlük, basitlik ve faydacılık bakımından Thomas Moore’unkine benzse de cinsiyetçilik, özgürlük ve yönetim gibi birçok konuda ayrılıyor.

Anarşizm ve Anarres Üzerine

Le Guin anarşizmin sanıldığı gibi yıkıp dökmek değil her türlü yönetime ve tutsaklığa karşı durmak olduğunu gösteriyor. Bu görüşlerini Anarres yaşamından verdiği gerçek örneklerle açıkça anlatıyor.

“Vermediğiniz şeyi alamazsınız, kendinizi vermeniz gerekir. Devrim’i satın alamazsınız. Devrim’i yapamazsınız. Devrim olabilirsiniz ancak.”

Sosyal medyada çok sık paylaşılan bu alıntı neden kitabın arka sayfasına konulmuştu? Yazarın anlatmak istediği şeyin özeti bu muydu ve anlamı ne demekti? Kitabı okurken sürekli bu cümlelerin nerede ve hangi karakter tarafından dile getirildiğini kimlere hitap edildiğini merak ettim. Onu bulduğumda ise tam olarak ne demek istediğini anladım. Şunu demek istiyordu Shevek: “Kimsenin gelip sizi kurtarmasını beklemeyin. İnsan ancak kendi kendisini kurtarabilir.” Eğer kafanızda bir devrim hayali varsa harekete geçin. Bireysel olarak harekete geçebilirsiniz. Devrim’in olabileceğini kanıtlamak ve etrafınızdaki insanlara ilham vermek için önce kendiniz devrim olun. Tıpkı Kazım Koyuncu’nun şurada söylediği gibi.

Shevek’in verdiği mesajı anladım anlamasına ama aynı zamanda bunun o kadar da kolay olmadığını fark ettim. Anarşist bir toplumdan gelmiş, Anarres’te doğup büyümüş Shevek için bunları söylemek kolaydı. Kendisi devrimin kanıtıydı. Bu öğütü alıp uygulamaya geçmek ise bizler için elbette kolay değil. Bunun için kitabın en can alıcı cümlesi her yerde gördüğünüz yukarıdaki alıntı değil. Çünkü bize özgür olmanın pratik yollarını göstermiyor. Kitapta, yaşadığımız düzenin saçmalıklarını tokat gibi yüzümüze vuran çok daha iyi cümleler var emin olun.

Ansible (Yanıtlayıcı)

Mülksüzler’in bilim kurgu yanını teknolojik açıdan yansıtan Ansible anında ve süperlimunal iletişime imkan tanıyan aygıt. Galaksiler arası anında iletişimi mümkün kılıyor. Mülksüzler’de ansible’ın temelini oluşturan fiziksel ve matematiksel formüllerden bahsediliyor. Le Guin Ansible kelimesini ilk olarak Rocannon’nun Dünyası kitabında kullanmış. Daha sonra aralarında Orson Scott Card’ın da bulunduğu bazı yazarlar bu kelimeyi kullanmış. Ansible’ı başka bir yazıda uzunca ele almak istediğimden burada kısa kesiyorum.

Tau Ceti ve Mülksüzler Irkları

Kitapta adı geçen Urras ve Anarres Tau Ceti etrafında bulunuyor. Tau Ceti, Cetus takımyıldızında ve Dünya’ya 12 ışık yılı uzakta bulunan bir yıldız. Güneşe benzeyen fakat güneşten daha küçük olan Tau Ceti yıldızının etrafında 5 gezegenin döndüğü tahmin ediliyor. Bunlardan iki tanesinin de yaşanabilir bölgede olduğunun söylenmesi sebebiyle Tau Ceti, SETI araştırmalarının odağında olmuş ve bilim kurgu alanında öne çıkmıştır.

Le Guin’in yarattığı evrende gelecekte bir zamanda Hainliler, Arzlılar (ki bu biz oluyoruz) ve Cetililer (Anarres ve Urras halkları) iletişim halindedir. Urras toprakları anlatılırken A-Io Birleşik Devletere, Thu Sovyetlere, Benbili ise Gündeydoğu Asya’ya benzetilerek anlatılmış.

Bilim kurgu olup olmadığı konusu da dahil Mülksüzler çok tartışılan ve üzerine bir çok yazı yazılan bir kitap. Benim Mülksüzler ile tanışmam çok geç oldu. Daha genç yaşlarda okusaydım bu etkiyi bırakır mıydı bilmiyorum. Yaşadığımız çeyrek yüzyıl bu kitabı okumak için tam zamanıdır diyerek hem hiç okumamışlara hem de daha önce okumuş olanlara mutlaka okuyun diyorum.

Kaynaklar:
http://gizmodo.com/5969697/astronomers-discover-earth-planet-near-us
http://en.wikipedia.org/wiki/Tau_Ceti
http://en.wikipedia.org/wiki/The_Dispossessed

Etiket: , , , , , , , , ,


Yazar Hakkında

1984 doğumlu. Evli.Tenten'in annesi. Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisi olmasına rağmen çok sevdiği denizi bırakıp yerleşik hayata geçti. 2009'dan beri yazılım sektöründe test mühendisi olarak çalışıyor. Bilim kurguyu, kitapları ve hayvanları çok seviyor.



  • Gökhan Demiray

    Seçil Hanım inceleme için teşekkürler.
    Bir süredir okumak istediğim Mülksüzlere 2 gün önce başladım bugün de bu yazıyı görmek hoş oldu benim için.
    Mülksüzler okuduğum ilk Le Guin kitabı ve daha ilk sayfalardan yazarın anlatımı ve dilini çok beğendim ve yine bir süredir ilgimi çeken araştırdığım Yerdeniz serisini de okumaya karar verdim.
    Mülksüzlerde henüz üçüncü bölümdeyim ama şimdiden pişman olmayacağıma eminim.

    • Ben teşekkür ederim zaman ayırıp okuduğunuz için. Benim de ilk Le Guin kitabımdı. Güzel bir başlangıç oldu ama daha sonra Karanlığın Sol Eli’nde aynı etkiyi yakalamadım ve biraz hayal kırıklığı oldu. Yerdeniz serisi benim de okunacaklar listemde.

  • Okan Akıncı

    Merhaba Seçil. Mülksüzler gibi bir başyapıt hakkında söyleyecek çok şey var. Özellikle de şu içinde bulunduğumuz çağda dikkatle okunup ders çıkarılması gereken bir eser. Le Guin, dar kalıplara hapsolmuş ideolojileri aşmayı başarmış. Sınırların ötesine geçmeyi ve duvarları yıkmayı göstermiş.

    • Aynen dediğin gibi. O yüzden okumak için çok güzel bir zaman. Beni kendime getirdi diyebilirim.

Başa Dön ↑

SSCP   CAS-002   9L0-066   350-050   642-999   220-801   74-678   642-732   400-051   ICGB   c2010-652   70-413   101-400   220-902   350-080   210-260   70-246   1Z0-144   3002   AWS-SYSOPS   70-347   PEGACPBA71V1   220-901   70-534   LX0-104   070-461   HP0-S42   1Z0-061   000-105   70-486   70-177   N10-006   500-260   640-692   70-980   CISM   VCP550   70-532   200-101   000-080   PR000041   2V0-621   70-411   352-001   70-480   70-461   ICBB   000-089   70-410   350-029   1Z0-060   2V0-620   210-065   70-463   70-483   CRISC   MB6-703   1z0-808   220-802   ITILFND   1Z0-804   LX0-103   MB2-704   210-060   101   200-310   640-911   200-120   EX300   300-209   1Z0-803   350-001   400-201   9L0-012   70-488   JN0-102   640-916   70-270   100-101   MB5-705   JK0-022   350-060   300-320   1z0-434   350-018   400-101   350-030   000-106   ADM-201   300-135   300-208   EX200   PMP   NSE4   1Z0-051   c2010-657   C_TFIN52_66   300-115   70-417   9A0-385   70-243   300-075   70-487   NS0-157   MB2-707   70-533   CAP   OG0-093   M70-101   300-070   102-400   JN0-360   SY0-401   000-017   300-206   CCA-500   70-412   2V0-621D   70-178   810-403   70-462   OG0-091   1V0-601   200-355   000-104   700-501   70-346   CISSP   300-101   1Y0-201   200-125  , 200-125  , 100-105  , 100-105  , 400-201   SY0-401   70-533   400-101   CRISC   70-534  , NSE4   101   PMP   9L0-012   220-801   1z0-808   PMP  , AWS-SYSOPS   70-463   JN0-102  , 101   102-400   350-029   300-320   101-400   200-125  , 70-346   000-017  , 300-115   74-678   700-501   70-461   1z0-434   400-101   70-417   300-135   70-177   70-461   70-346   70-410  , c2010-652   300-101  , 9L0-012   70-347   70-347