Kitap

Tarih: | Yazar: Seçil Çetinkaya

5

Simulakra – Orjinali Olmayan Bir Kopyanın Kopyası

21. yüzyılın ortalarında, 3. dünya savaşından sonra Amerika Avrupa Birleşik Devletleri’nde toplum Ge’ler ve Be’ler olarak iki sınıfa ayrılmış. Anaerkil bir yönetimin benimsendiği bu toplumda First Lady’lerine tapan insanlar komün binalarında yaşayıp dini ve siyasi sınavlarda başarılı olmak için çabalıyor. Kimi Beyaz Saray’da, First Lady’nin önünde, sanatsal bir gösteri yapabilmek için çırpınırken kimi de Mars’a göç etmek için Looney Luke’un külüstür uzay araçlarına para sayıyor. İnsanları kontrol altında tutmak için ilaç ve simulakra kartelleri ile işbirliği içerisinde olan devlet bir süre sonra bu kartellerin tehditleri ile karşı karşıya kalıyor. Be’ler Ge’lerin büyük sırrını öğrendiğinde ortalık karışacak ve bu durum birilerinin işine yarayacak.

Philip K.Dick‘in 1964 tarihli bilim kurgu romanı Simulakra, kendisinin en sevdiği ve benim tesadüfen ilk okuduğum PKD romanı. Hiç hesapta yokken Bakırköy’de girdiğimiz bir kitapçıda ikinci el kitaplar arasında bu kitabı görüp 5 tl ye satın aldım. Daha önce hiç adını duymadığım bir kitaptı. PKD verdiği röportajlarda bu romanı sevmesinin sebebini birçok karakter içermesi ve karmaşık olması olarak açıklamış. Yazar açısından övgü unsuru olabilir. Fakat okur açısından büyük sıkıntı yaratıyor. Kitabın ilk yarısında hikayeye sürekli yeni kavramlar ve karakterler dahil olduğundan okurken notlar almak durumunda kaldım. Bir başka etkisi de kitabı çabuk bitirememek oldu. Aslında heyecanlı bir konusu var ve okuması kolay bir dille anlatılmış. Ancak hızlıca okuduğunuzda olaylar kafanızda oturmuyor. PKD’nin kendi yazım tarzında en sevdiği şey mizah ve trajediyi harmanlamasıymış. Bu iki unsurun ying ve yang gibi ayrılmaz olduğunu düşünüyor. Simulakra da, bu yazım tarzını gözler önüne seriyor. Karakterlerin girdiği trajik durumlar birden komediye dönüşebiliyor.

Siyasi, toplumsal ve teknolojik tahminlerin yer verildiği romanda totaliter bir rejim var. Hatta Nazi ideolojisine de dokundurma yapılıyor. Devlet yönetimi, Von Lessinger cihazı ile geleceği görerek ve bazen de geçmişe giderek bazı siyasal aksiyonlar alma çabasında. Üçüncü Reich’ten Hermann Goering ile anlaşarak Yahudi soykırımını önlemeye çalışıyorlar mesela. Teknolojik tahminlerde teknik detaya yer verilmezken teknolojinin insanlar üzerindeki etkisi detaylıca anlatılıyor.

simulakra_pkd

Simulakra Nedir?

Simulakrum kelimesinin çoğulu olarak kullanılan simulakra, latincede “benzerlik” ve “kopya” anlamlarına geliyor. İngilizceye 16.yy’da girmiş olan bu kelime genelde tanrıları simgeleyen heykel ve resimler için kullanılırmış. 19.yy’ın sonlarında ise kelime anlamı değişip “orjinalindeki kalite ve özlükden yoksun” olarak da kullanılmaya başlanmış. Simulakra’nın felsefedeki tanımına baktığımızda ise karşımıza Plato çıkıyor. Plato iki tip kopyadan bahseder. Birincisi orjinaline sadık kalandır. İkincisi ise gözlemcilere doğru görünmesi için bilerek çarpıtılan bir kopyadır. Yani ikinci kopya gerçeğin çarpıtılmış bir halidir ve başka açıdan bakılmadıkça doğru gibi görünür. 20. yy fransız düşünürü ve PKD hayranı Jean Baudrillard‘a göre ise kopya gerçeklik dörde ayrılır. Gerçeğin basit yansıması, gerçeğin saptırılmış hali, gerçeklik iddiası ve simulakrum. Simulakrum’un gerçeklikle hiçbir ilişkisi yoktur. Orjinalı olmayan bir kopyanın kopyasıdır. Romandaki simulakra işte tam olarak budur. Karakterler bir simulakraya bağlı yaşadıklarının az çok farkında olsalar da bu durumdan çıkış yolunu tam olarak keşfedebilmiş değiller. Belki de bu tatlı rüyadan uyanmak istemezler.

Aşağıdaki vikipedi açıklaması da romanda anlatılan durumu güzel bir şekilde özetliyor.

Simülasyon evreninin ortaya çıkışı II. Dünya Savaşının sonuçlarıyla bağlantılıdır. Baudrillard’a gore II. Dünya Savaşı sonrası sağ, solun işlevlerini yerine getirmeye başlamış; yâni, sosyal devlet ilkesi ortaya çıkmıştır. Ayrıca sanayi ve tarım sektörlerinin belirleyiciliği iletişim ve hizmetler sektörlerinin belirleyiciliğinin ardına düşmüştür. Bu veriler batıda bir çeşit durağanlığa sebep olmuş ve batı kendi ekseni etrafinda dönmeye başlamıştır. Bu kendi etrafında dönüş süreci kavramların içlerinin boşaltılması sonucunu doğurmuştur. Artık her kavram televizyonlardan akmakta, insanlar teknolojinin onlara sağladığı bu rahatlık sayesinde herhangi bir şeyi derinlemesine düşünememektedir ve iletişimi sağlamak adına yaratılan cansız kitle iletişim araçları kendilerine yüklenen işlevden, yani aracı olma konumundan çıkıp bağımsız bir kendilik haline gelmiştir. Birey ise bu durumu çaresizlik içinde izlemektedir; herseyin farkındadır, fakat rahatlığından da taviz vermek istememektedir. Baudrillard’ın örneğine bakacak olursak: Birey televizyonda Sudan iç savaşını, herhangi bir tuvalet kağıdı reklamıyla aynı duyarsızlıkla izlemektedir. Televizyonu kapattıktan sonra Sudan’daki iç savaş devam etse bile onun için bitmiştir. İşte bireyin yaşadığı bu evren simülasyon evrenidir. Her şey görüntülerden ibarettir ve cansızdır.

pkd

Hanson Robotics tarafından tasarlanan PKD androidi

Kitaptan Notlar

Aşağıda kitabı okurken aldığım notlardan karakterleri kısaca tanımak mümkün. Bunlardan birisi için romanın baş kahramanı demek zor. Okurken sürekli bir baş kahraman aradım fakat sonunda anladım ki bu o türden bir hikaye değil. PKD kendisini bir PKD romanı karakteri olarak tanımlarmış. Bu romanda da birkaç karakterde ondan bir şeyler bulmak mümkün. Ama en yakın bulduğum ve o olarak hayal ederek okuduğum karakter Chic Strikerock.

Olayların geçtiği yerler şöyle;

Jenner: Kuzey Kalifornia’da Richard’ın yaşadığı yer
Franklin Aimes: Richard’ın bulunduğu akıl Hastanesi
Abraham Lincoln Komün Binası
Beyaz Saray
Nevada
A.G. Chemie: İlaç lobisi, onlar yüzünden psikanalistler yasaklanıyor
Frauenzimmer Associate: Simulakra şirketi
Karp und Sohnen: Simulakra şirketi

Karakter ve kavramlar…

AABD: Yeni devletin kısaltması
Nicole Thibodeaux: First Lady. 73 yıldır beyaz sarayda.
der Alte: Başkan
Kablfleisch: son der Alte
McRae: Başkan Yardımcısı
Emil Stark: İsrail Başbakanı
Von les-singer cihazı: Geleceği gösteren cihaz
Ge’ler (Geheimnistrager): Sır tutan taşıyan kimse, yüksek sınıf, devlet sırlarını bilenler
Be’ler (Befehltrager): Emirleri taşıyan uygulayan kimse, düşük sınıf
Janet Raimer: Beyaz sarayın yetenek avcısı
Hermann Goering: Savaş kahramanı, Nazi Almanya’sının hava kuvvetleri komutanı
Wilder Pembroke: NP polisi
Epstein: Başsavcı
NP: Polis birimine verilen ad
Harold Slezak: Beyaz Saray görevlisi
Merill Judd: AG Chemie çalışanı
Eyüp’ün oğulları: Aşırı sağcı neo naziler
Bertold Goltz: Eyüp’ün oğulları nın lideri, direnişçi

simulacrapkd

İngilizce baskı kitap kapağında Nicole’un temsili resmi

Richard Kongorsian: Psikokinetik. Ellerini kullanmadan piyano çalan bir adam. Psikolojik sorunları nedeniyle akıl hastanesinde.
Plautus: Richard in oğlu, Chupper
Beth: Richard’ın karısı
Chupper: Kuzey California’da yaşayan, radyasyon yüzünden deformasyona uğramış insanlara verilen ad
Dr.Egon Superb: Psikanalist
Amanda Connors: Doktorun sekreteri
Nat Flieger: EME müzik çalışanı
Jim Planck: EME müzik çalışanı
Ampek Fa-2: Evcil kurtçuk, kayıt cihazı. Ganymede’li yaşam formu.
Molly Dondolo: Leo’nun kızı
Leo Dondolo: EME müzik patronu
Chic Strikerock: Frauenzimmer çalışanı, Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden
Vince Strikerock: Karp und Sohnen idari çalışanı, Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden ve giriş kontrol memuru
Ian Duncan: Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden, jug çalıyor
Edgar Stone: Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden, Ian’ın sınavını değerlendiren kişi
Patrick Doyle: Abraham Lincoln komün binası rahibi
Don Tishman: Abraham Lincoln komün binası genel müdürü
All Souls: Komün toplantılarına verilen ad
Corley: Ian’ın komşusu
Papoola: Marslı yaratıklara verilen isim. Bir simulakrası var. Antenleri hareket ediyor. Yuvarlak bir böceğe benziyor. Yastık boyutlarında. Basık, tabağa benzeyen, turuncu üzerine siyah puantiyeleri olan, antenleri sallanan bir hayvan.
Al Miller: Looney Luke’un uzay aracı satıcısı, simulakra Papoola sı var.
Looney Luke: Marsa giden küçük uyduruk uzay araçlarını satan dükkan sahibi
Jug: Müzik aleti
Maury Frauenzimmer: Frauenzimmer patronu
Famnexdo: Simulakra ailesi (family next door)
Greta Trupe: Frauenzimmer sekreteri
Anton Karp: Simulakracı

Eski uygarlıklar diye düşündü Chic. Orta Uzayın büyük gezegenlerinin uydularında havasız, yer çekimsiz boşlukta çalışan otomatik kazıcılar tarafından keşfedilmeye ramak kalmış bir önceki katman. Soyuluyoruz, diye düşündü. Bir önceki katmanda çizgi romanlar, doğum kontrol hapları, boş kola şişeleri bulunacak. Ama onlar -otorite- bunları açıklamayacaklar.

Kaynaklar:
http://en.wikipedia.org/wiki/Simulacra_and_Simulation
http://en.wikipedia.org/wiki/The_Simulacra
http://www.philipkdickfans.com/

Etiket: , , ,


Yazar Hakkında

1984 doğumlu. Evli.Tenten'in annesi. Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisi olmasına rağmen çok sevdiği denizi bırakıp yerleşik hayata geçti. 2009'dan beri yazılım sektöründe test mühendisi olarak çalışıyor. Bilim kurguyu, kitapları ve hayvanları çok seviyor.



  • A. Banu Yalçın

    Konusu gerçekten ilgi çekiciymiş.Özellikle şuradaki oturan adam mankenini görünce aklıma ilk olarak Gamer ve Silüetler filmi geldi.İlk fırsatta okumak isterim.Eline sağlık:)

    • Seçil Çetinkaya

      Teşekkürler kanka:) Oturan adam Philip K.Dick’in çakması 🙂

  • Sedat

    Her P.K.D. romanı gibi Simulakra da sonuna kadar ilgiyle, heyecanla okuttu bana kendini. ama tam da anlatılan dünyayı, tasvir edilen karakterleri, simulakra teknolojisini hayal perdeme nihayet yansıtabilmişken, parmaklarımın arasından eksilen sayfaları fark etmemiş olmalıyım ki zamansızca bitiverdi roman.

    Çok önemli bir karakter olarak sunulan ve çok şey vaat eden Goltz’un, anlatılan hikaye(ler)de başrol değil yan rol bile alamamış olması, ona ve örgütüne daha yakından bakılmayışı düş kırıklığı yaşattı sanırım bana. Sonra şu Goering meselesi, çok şey olacakmış gibi başlayıp aniden bitişi, ismini unuttuğum şu zaman yolculuğu teçhizatı üzerinde fazla konuşulmaması ve nihayet o beklenmedik son, devamı gelecekmişçesine yarım bırakılmış hissi verişi…

    Karşımızdaki adam P.K.D. yani müzmin bir deli, tabi ki klasik olay örgüsüne sahip bir roman beklenemezdi ama ne bileyim… mesela bu malzemeden UBİK benzeri bir başyapıt çıkarılabilirdi. Sanırım benim beklentim biraz fazlaydı.

    • Seçil Çetinkaya

      Dediğiniz gibi romanın bitişinde eksik birşeyler var gibi gelmişti bana da. Ama yine de enteresan ve beklenmedik bir sonla bitti.

  • Kubilayhan Yalcin

    Romandaki psikokinetik piyanist Richard Kongrosian sanırım Kanadalı piyanist Glenn Gould’dan esinlenme. Kongrosian da Gould gibi konser vermiyor sadece stüdyo kaydı yapıyor. Ayrıca Gould da hem müzikal yaklaşım hem de kişisel hayatıyla tıpkı Kongrosian gibi şahsına münhasır bir figürdü. Psikanalist Egon Superb ismi de Freudian “Süper ego” kavramının bir anagramı gibi 🙂 Amerika’daki sözde ezeli rakip Demokratlar ve Cumhuriyetçiler’in Dick’in dünyasında birleşip Demokrat-Cumhuriyetçi Parti olması da pek hoş bir göndermeydi 🙂 Yeri gelmişken: Romanda geçen “doppelganger” (kopya) kavramına Jung’un Hitler’i tarif ettiği bir metinde rastladım. Mussolini ve Hitler’le ortak bir toplantıya katılan Carl G. Jung, Hitler’in kendisine “maskeli bir makine, bir robot ya da robot maskesi takmış birisi gibi göründüğünü söylüyor: “Hitler gerçek birinin kopyası (doppelganger) gibi görünüyordu. Sanki insan Hitler bir organ gibi içeriye gizlenmişti” (Bkz. Kara Güneş, Nicholas Goodrick-Clarke, Kırmızı Kedi) 🙂 Romanlarında güçlü bir Jung etkisi olduğunu açıkça belirten Dick’in, buralardan esinlendiğini tahmin ediyorum. (Not: 6:45 Yayınları’na tevekkülle ve sabırla PKD romanlarını dilimize kazandırdıkları için müteşekkiriz. Yalnız zaman zaman çok ciddi çeviri hataları karşımıza çıkabiliyor. PKD romanlarının İngilizce pdf’leri internette bulunabiliyor. Orijinal metin ile çevirilerin mukayeseli okunmasını tavsiye ederim. Romanlardaki bazı anlaşılmaz olaylar, durumlar, diyaloglar bu şekilde açıklık kazanabilir). Bu güzel yazınız için teşekkürler, selamlar…

Başa Dön ↑

SSCP   CAS-002   9L0-066   350-050   642-999   220-801   74-678   642-732   400-051   ICGB   c2010-652   70-413   101-400   220-902   350-080   210-260   70-246   1Z0-144   3002   AWS-SYSOPS   70-347   PEGACPBA71V1   220-901   70-534   LX0-104   070-461   HP0-S42   1Z0-061   000-105   70-486   70-177   N10-006   500-260   640-692   70-980   CISM   VCP550   70-532   200-101   000-080   PR000041   2V0-621   70-411   352-001   70-480   70-461   ICBB   000-089   70-410   350-029   1Z0-060   2V0-620   210-065   70-463   70-483   CRISC   MB6-703   1z0-808   220-802   ITILFND   1Z0-804   LX0-103   MB2-704   210-060   101   200-310   640-911   200-120   EX300   300-209   1Z0-803   350-001   400-201   9L0-012   70-488   JN0-102   640-916   70-270   100-101   MB5-705   JK0-022   350-060   300-320   1z0-434   350-018   400-101   350-030   000-106   ADM-201   300-135   300-208   EX200   PMP   NSE4   1Z0-051   c2010-657   C_TFIN52_66   300-115   70-417   9A0-385   70-243   300-075   70-487   NS0-157   MB2-707   70-533   CAP   OG0-093   M70-101   300-070   102-400   JN0-360   SY0-401   000-017   300-206   CCA-500   70-412   2V0-621D   70-178   810-403   70-462   OG0-091   1V0-601   200-355   000-104   700-501   70-346   CISSP   300-101   1Y0-201   200-125  , 200-125  , 100-105  , 100-105  , 400-201   SY0-401   70-533   400-101   CRISC   70-534  , NSE4   101   PMP   9L0-012   220-801   1z0-808   PMP  , AWS-SYSOPS   70-463   JN0-102  , 101   102-400   350-029   300-320   101-400   200-125  , 70-346   000-017  , 300-115   74-678   700-501   70-461   1z0-434   400-101   70-417   300-135   70-177   70-461   70-346   70-410  , c2010-652   300-101  , 9L0-012   70-347   70-347