Interstellar (Yıldızlararası)

Interstellar (Yıldızlararası)

Bu film çarpık uzay-zaman, gerçekliğin kumaşındaki delikler ve yer çekiminin ışığı nasıl büktüğü ile ilgili. Aynı zamanda insan doğası, bağlılık, umut ve vazgeçmeme ile de ilgili.

Yakın gelecekte dünya artık yaşaması zor bir yerdir. Küf adı verilen belirtiler gösteren ve tarımı öldüren bir salgın sebebiyle kıtlık yaşanmaktadır. İklim değişikliği sebebiyle de dünya eskisi kadar yağış almamakta sürekli toz fırtınaları oluşmaktadır. Hayatta kalmaya çalışan insan ırkı kıtlığı yenmek için yeniden tarım toplumu haline dönüşmüştür. Teknolojik gelişim ve diğer gezegenlerde yaşam aramak artık bir lükstür. Çoğunluk umudunu geriye kalan tohumlara bağlamıştır. Eski bir NASA test pilotu olan Cooper da hayallerinden vazgeçip iki çocuğu ve kayın pederi ile mısır yetiştirmek zorundadır. Cooper’ın kızı Murph odasındaki hayaletin ona bir şeyler anlatmaya çalıştığına kimseyi inandıramaz. Babası gibi bilime meraklı olduğundan hayaletin varlığını bilimsel yollarla kanıtlamaya çalışır. Artık halktan destek göremediği için çalışmalarını gizli yürüten NASA Satürn yakınlarında keşfettiği bir solucan deliği sayesinde Lazarus projesini başlatır. NASA 12 gönüllü bilim insanını başka bir galaksiye yaşanabilir dünyalar aramak için göndermiştir. Yaşanabilir olması muhtemel 3 gezegen keşfi NASA’yı umutlandırır. Şimdi yapılması gereken bu üç gezegene gidip verilerin doğruluğunu kontrol etmektir. A planı dünyadaki insanları yaşanabilir gezegene taşımak B planı ise bu gezegende yeniden yaşam başlatmaktır. NASA’nın pilotluk teklifini kabul eden Cooper A planının gerçekleşmesini ve çocuklarını kurtarmayı ümit etmektedir.

Carl Sagan’ın romanından uyarlanan Mesaj filminin de yapımcılığını üstlenen Lynda Obst ve teorik fizikçi Kip Thorne’un beraber çalışması ile ortaya çıkan fikir önce Steven Spielberg’in elinden geçmiş. Daha sonra Christopher Nolan ve kardeşi Jonathan’ın projeyi devralmasıyla çalışmalar başlamış. Jonathan senaryoyu yazabilmek için üniversitede izafiyet dersleri almış. Christopher da boş durmayıp NASA’yı ziyaret etmiş. Çalışmaları filme ilham kaynağı olan teorik fizikçi Kip Thorne hem bilimsel danışman hem de yapımcı rolünü üstlenmiş. Interstellar’ın çekimleri 2013 son çeyreğinde Kanada, İzlanda ve Los Angeles’da gerçekleşmiş.

Kip Thorne

Çalışmaları filme ilham kaynağı olan teorik fizikçi Kip Thorne hem bilimsel danışman hem de yapımcı rolünü üstlenmiş.

Çılgın bir Christopher Nolan hayranı değilim. Ne Batman serisi ne de Inception favori filmlerim arasında değil. Bu yüzden tarafsız olarak söyleyebilirim ki Interstellar bu sene izlediğim en iyi film olmanın yanında uzun zamandır izlediğim en iyi bilim kurgu filmiydi. Bilim kurgu, dram ve yeri geldiğinde komediyi de tam dozunda kullanıp beklentimi boşa çıkarmadı.

Toz Kovası (Dust Bowl)

Dünya’daki insanların zor durumda olduğunun göstergesi sadece bir kasaba hatta bir aile üzerinden anlatılmış. Filmle ilgili eleştirilerde bu duruma çok fazla yüklenilmiş. Bence buhranı, filme konu olan tek bir aile üzerinden anlatmak oldukça mantıklı. Çünkü bu bir distopya filmi değildi. Çeşitli insanların acılarını ve dünyanın gelmiş olduğu durumun sonuçlarını farklı gözlerden görmek bize bir şey kazandırmayacaktı. Kişi sayısı azaltılarak onların aralarındaki ilişki ve bağlılık ön plana çıkarılmış.

Filmde yer alan toz fırtınaları Amerika’nın Büyük Buhran döneminde yaşanan kuraklıktan ilham alınmış. 1930’larda ekonomik kriz yaşanırken bir yandan da kuraklık ve rüzgar erozyonunun önlenememesi sebebiyle toprak toza dönüşmüş. Kirli 30’lar olarak da anılan bu dönemde yaşayan insanlarla çekilen 2012 tarihli The Dust Bowl belgeseli Christopher Nolan’a ilham olmuş. Interstellar’da kullanılan röportaj sahneleri de bu belgeselden alınmış.

Interstellar - Tozlu Dünya

Tozlu Dünya

Murphy’nın Kanunları

Filmde Cooper’ın kızını canlandıran Murph adını mühendislerin çok iyi bildiği Murphy kanunlarının sahibi Edward Murphy’den almış. Filmde önemli karakterlerden biri hatta belki de en önemlisi olan Muprh’e bu isim öylesine verilmemiş. Murphy Kanunları filmin vermek istediği mesajlarla çok iyi uyum sağlıyor. Filmi izledikten sonra kanunların her birini okuyup filmden bazı karelerle eleştirebilirsiniz.

Murph hem karakter olarak hem de görünüşü itibariyle Mesaj filmindeki Eleanor Arroway’e benziyor. Ellie daha kendinden emin ve duygusal yanı zayıf bir karakter olmasına rağmen bilime olan tutkuları ve inatları çok benziyor. Murph’ın büyümüş haline filmde yeterince yer verilmediğini düşünüyorum. Babasına olan özlemi ve kırgınlığı dışında özel hayatından ve alışkanlıklarından biraz daha ipucu verilebilirdi. Bunun yanında zaten filmdeki hiçbir karakteri bireysel olarak inceleme fırsatı verilmese de aralarındaki sevgi ve bağlılık üzerine yüklenilmiş.

Jessica Chastain, Murph'ü canlandırıyor

Jessica Chastain, Murph’ü canlandırıyor

Dylan Thomas’ın Şiiri

Profesör Brand’ın film boyunca ağzından düşürmediği Dylan Thomas şiiri de tıpkı Murphy Kanunları’nda olduğu gibi filmin farklı öğeleri ile uyuşuyor. “Öfkelen ışığın ölümünün karşısında” dizesi bana hem sonu gelen dünyayı hatırlatırken hem de kara delik içinde kaybolan ışığı hatırlattı. Ayrıca şiirin son dizesi ile Murph’ün babası ile vedalaşması da uyum içerisinde. Zaten Dylan Thomas da bu şiiri babası için yazmış. Filmde Profesör Brand’ı canlandıran Michael Caine’in şairi yakından tanığını da belirtmek gerekir. Michael Caine çok sevdiği bu şiiri filmin senaryosunda olmamasına rağmen yönetmenin isteği üzerine okumuş.

Gitme o güzel geceye kibarlıkla
İhtiyarlık yanmalı ve söylenmeli gün kapandığında;
Öfkelen, öfkelen ışığın ölümünün karşısında.

Büyük Filtre

Filmin vermek istediği önemli mesajlardan biri fragmanda da Cooper’ın sesinden duyduğumuz aşağıdaki cümle ile özetleniyordu. Cooper’ın beklentisi ve filmin mesajı Robin Hanson’ın Büyük Filtre hipotezine de bir cevap gibi olmuş. Hanson’a göre insanlığın gözlemlenebilir evrende kolonileşmesi için önünde büyük bir engel var. Bu engel aşılmış da olabilir henüz aşılmamış da olabilir. Kolonileşme için evrimsel yolu 9 adımda listeleyen Hanson’a göre şu an bulunduğumuz konumdan önce büyük beyinli ve araç kullanabilen hayvanlardık. İnsanlığın çağımızdaki başarıları ise geleceği şekillendirecek. Ya da varsayılan 9 adımda bir yanlışlık var. Eğer ki aştığımız 7 adımın doğru olduğunu var sayarsak önümüzdeki engel 3 boyut dışındaki boyutları keşfetmek olabilir. Interstellar filminde solucan deliğini açık tutmayı başaranlar 4. ve 5. boyutun sırrını çözmüşler.

“Hala öncüyüz, daha yeni başladık. En büyük başarılarımız arkamızda olamaz çünkü kaderimiz yukarıda bekliyor.”

Uzay Araçları ve Robotlar

Filmde üç farklı uzay aracı görüyoruz. Ranger, Endurance ve Lander. Ana gemi Endurance Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan ilham alınarak tasarlanmış. Dairesel bir yapıya sahip olan Endurance farklı amaçlara sahip 12 kapsülden oluşuyor. Kapsüllerde kolonizasyon ekipmanları, motorlar ve kontrol kabini gibi kısımlar bulunuyor. İçinde hiper uyku odaları bulunuyor. Endurance dakikada 5.6 kez dönerek dünyadakine benzer bir yer çekimi oluşturuyor. Ranger gezegen atmosferine girip çıkabilmek için kullanılan bir uzay mekiği. Lander ise ağır yükleri gezegen yüzeyine taşımak için kullanılıyor. 2 adet Lander ve Ranger’dan oluşan bölüm kenetlenme parçası ile Endurance’la birleşiyor. Aşağıdaki linke tıklayarak Endurance ve parçalarını detaylı inceleyebilirsiniz.
http://endurance.interstellarmovie.net/

Interstellar’ın robotları TARS, CASE ve KIPP eski bahriyeliler. Nolan filmdeki robotların özellikle insana benzemesini istememiş. Bu yüzden dörtgen bir yapıya sahip karmaşık dizaynı ile bu robotlar ortaya çıkmış. Üç farklı şekilde birleşip üç farklı kombinasyona sahip dört bloktan oluşan yapı ayrıca blok çizgileri görülen diğer birleşim yerlerinden de farklı şekiller alabiliyor.

Endurance ekibinden olan robotlar TARS ve CASE diğer ekip üyelerinden daha fazla olaya dahil oldu sanki. Köşeli uzuvları ve iğneleyici tavrıyla TARS filmdeki en cana yakın ve esprili karakter.

TARS Cooper'a eşlik ederken

TARS Cooper’a eşlik ederken

Kara Delik ve Solucan Delikleri

Adını François Rabelais’ın felsefi eserindeki dev Gargantua‘dan alan kara delik filmin önemli noktalarından biri. Einstein’ın genel izafiyet kuramıyla tanımlanan kara delikler gibi teoride bir zamanlar parlak bir yıldız olan Gargantua da zamanı dolduğunda patlamayıp çökmüş ve neredeyse ışık hızından hızlı dönen ışık yutan dev bir canavara dönüşmüş.

Endurance’ın Samanyolu galaksisinden yaşanabilir gezegenlerin bulunduğu diğer galaksiye geçiş için kullandığı solucan deliği yine Einstein’ın genel izafiyet kuramına göre mümkün. Ancak şu ana kadar bilim insanları bir solucan deliği keşfetmiş değil. Bunun sebebi solucan deliğinin uzun süre açık kalamayıp hızlı bir çöküş yaşaması olabilir. Filmde de belirtildiği üzere solucan deliğinin açık kalabilmesi için dışarıdan ciddi mühendislik gerektiren negatif enerjiye ihtiyaç duyuluyor. Filmdeki solucan deliği evreni yansıtan kristal bir küreye benziyor.

Gargantua'nın filmdeki görüntüsü

Gargantua’nın filmdeki görüntüsü

Solucan deliği ve kara delik görsellerinin gerçekliğini sağlamak amacıyla Kip Thorne’un denklemlerinden faydalanılmış. Filmin görsel ekibi bu denklemleri kullanarak çıplak gözle görülebilecek bu muhteşem oluşumlar nasıl olabilirdiyse ona en yakınını yakalamaya çalışmışlar. Kip Thorne bir Hollywood filminde bu oluşumların ilk kez bu kadar gerçekçi betimlendiğini belirtiyor. Ona göre filmde gördüğümüz şey bir solucan deliği ve kara deliğin neye benzediğine dair metafor değil, filmde gördüğümüz şey gerçek hayatta mümkün olsaydı gözlemleyebileceğimiz görüntülerin ta kendisi. Film için yapılan simülasyon çalışmasından astrofizik ve bilgisayar grafiği konularında makale çıkarılacağı da yine Kip Thorne tarafından belirtilmiş. Ne de olsa kara deliğin betimlenmesi için ışığın düz bir çizgi halinde ilerlemediği yeni bir renderer programlanmak zorunda kalınmış.

Bilimsel Açıdan Interstellar

Interstellar’da Endurance ekibinin seyahat sırasındaki bilimsel muhabbetleri seyirciyi sıktı mı deseniz bence hiç sıkmadı. Bilim kurgu seven insanlar olsak da astrofizik profesörü değiliz. Fizikçilerin tuhaf açıklamalarını anlamamız ve bunları yorumlamamız pek kolay değil. Her gün bu konuları konuşmuyoruz. Ama buna rağmen sinemadan çıktığımızda insanlar kara delikler hakkında konuşup birbirlerine bildikleri kadarını anlatmaya çalışıyorlardı. Bence bir filmin bunu yaptırabilmesi inanılmaz güzel bir şey. Carl Sagan’ın Mesaj romanında da galaksiler arası seyahat sırasında bilim insanları kendi aralarında Interstellar’dakine benzer konuşmalar yapıyorlar ve fizikçi olmayan biri bu konuşmaları duysa hepsinin deli olduklarını düşüneceklerini söylüyorlardı. Tabii filmde Ellie tek başına yolculuk yaptığı için bu tarz konuşmaları pek duymadık.

Şu ana kadar yayınlanan eleştirilere bakılırsa Interstellar’dan beklentinin büyük olması hep bilimsel yanının ne kadar kuvvetli olacağına bağlanmış. Konunun orijinalliği ve bütünlüğünün yanı sıra bilimsel açıdan tutarlı olması da seyirci için çok önemliydi. Anlaşılan o ki film bu konuda herkesi tatmin edemedi. Interstellar sonuçta bir belgesel değil. Kurguyu tamamlayabilmek ve tüm sinema sevenlere erişebilmek adına kapsamı genişletip işin içine romantizm ve aile dramı sokulması kaçınılmazdı bunu da kabul ediyorum. Filmi izlerken ve sonrasında benim de aklıma takılan bir çok nokta olmasına rağmen ortaya çıkan emeği görmezden gelmek imkansız. Eğer ki bu film çekilirken bilimsel açıdan tüm kurguyu doğrulamak mümkün olsaydı, yani bunu başarmak için Insterstellar film ekibi, kara deliklerin sırrını çözmüş olsa ya da 4. ve 5. boyutları keşfetmiş olsaydı CERN’deki bilim insanları herhalde işi gücü bırakıp kendilerini sinemaya adarlardı.

Filmle ilgili bilimsel yorumları duymak isterseniz Neil deGrasse Tyson’ın twitter hesabını takip etmenizi öneririm. Hem iyi hem kötü yönleriyle güzel eleştiriler yapıyor. Ayrıca Dr.Roberto Trotta’nın Guardian’daki yazısında sizlerin de aklınıza takılan noktaları bulabilirsiniz.

Interstellar’ın Karşılaştırıldığı Filmler

Interstellar’ın en çok karşılaştırma yapıldığı film elbette benzer şekilde galaksiler arası seyahat fikrini kullanan Mesaj oluyor. Mesaj inanılmaz güzellikte ve izlerken zamanın nasıl geçtiğini hissetirmeyen bir filmdi benim için. Mesaj bir 90’lar filmi. 90’lar bilim kurgu açısından çok bereketli bir dönemdi. O harika bilim kurgu filmleri zamane teknolojisi ile yeniden çekildiğinde bile aynı havayı veremiyor. Ne olursa olsun milenyum filmlerinde Hollywood klişeleri daha fazla hissediliyor.

Mesaj filminin yanı sıra 2001: Bir Uzay Macerası ve Gravity de karşılaştırma yapılan filmler arasında. 2001 gerek kurgu gerekse hitap edilen kitle olarak bakıldığında çok farklıydı. Öyle bir filmi herkese sevdirmek kolay değil. Gravity’de karakterler daha ön plandaydı. Ayrıca bilimsel açıdan bu iki filmi karşılaştırmak da pek doğru olmaz herhalde. Gravity’de sadece dünya yörüngesindeki fizik söz konusuydu.

IMDB’de solucan deliği ve kara delik içerikli filmlere bakıldığında çıkan az sayıda sonuçtan sadece 3-4 tanesi film olup geri kalanı belgesel iken kurgu açısından karşılaştırma yapılacak pek de film yok aslında. Nolan antipatisi ile bazı eleştirmenler filmin birçok filmden alıntı ile ortaya çıktığını ve aslında orijinallikten yoksun olduğunu söylese de şu anda kara delik ve solucan deliği tag li sıralamada puan açısından bakıldığında Cosmos belgeselinden sonra geliyor. Ya gerçekten bir orjinallik ve öncülük söz konusu ya da filmi bir senedir heyecanla beklediğimizden kıyamıyoruz 🙂

Peki Ya Son?

Filmin sonu benim için büyük bir sürpriz oldu. Böyle bir son beklemiyordum. İlk izlenimde son beni hayal kırıklığına uğrattı fakat biraz düşününce başka türlü olsaydı benzerlerinden pek farkı olmazdı diye düşünüyorum. Baştan sona yeniden bakıldığında kendi içinde bütünlüğü vardı ve vermek istediği mesajların dışına çıkmadan bitti. Neredeyse üç saat süren filmin sonuç bölümü biraz daha genişletilebilirdi. Bir devam filmi çekilip olayların Romilly açısından anlatılması seyircinin ilgisini çekebilirdi diye düşünüyorum. Filmi izleyenler anladı 🙂 İzlemeyenlere iyi seyirler…

Uyu Romilly uyu...

Uyu Romilly uyu…

Kaynaklar
space.comwired.comhollywoodreporter.comdigitaltrends.comvulture.comimdb.com

Etiket: ,


Yazar Hakkında

1984 doğumlu. Evli.Tenten'in annesi. Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisi olmasına rağmen çok sevdiği denizi bırakıp yerleşik hayata geçti. 2009'dan beri yazılım sektöründe test mühendisi olarak çalışıyor. Bilim kurguyu, kitapları ve hayvanları çok seviyor.