Lorien Yaprakları

Lorien yaprakları beyhude düşmez yere, der Tolkien kutsal eserinde. Öyledir, Orta Dünya’da hiçbir şey beyhude değildir. Hiçbir şey, yalnızca söylenmek için söylenip geçilmiş değildir. Eser bir saat gibi dikkatle kurulmuş, her bir çark için evvela onu döndürecek bir başka çark icat edilmiş ve sonra, sonsuza dek işlesin diye edebiyatın müstesna duvarlarından birine asılmıştır.

Neden mi bahsediyorum? Her şeyden. Mesela Gandalf’tan. Gandalf’ın Ölümsüz Diyar‘daki (filmin sonunda denize açılıp gittikleri diyar) ismi Olorin‘dir. Olorin, Yüksek Elfçe’de Olo – Olos köklerinden türemiştir. Olo sözcüğü hayal, kurgu, zihinde canlandırma anlamına gelirken Olos sözcüğü sanat değeri içeren bir güzellik ortaya koymak amacıyla meydana getirilmiş harikulade yapıları tanımlamakta kullanılır.

Biliyorsunuz Gandalf, bir strateji ustasıdır. Sauron’u önce zihninde, kurduğu planlarla yenmiştir. Yani isminin, Olo‘nun gereğini yapmıştır. Stratejiyi belirleyip harekete geçtikten sonra ise bir Buçukluk’un ve eliyle bir Dark Lord’un sonunu getirmiş, sanat değeri içeren bir güzelliğin, Yüzüklerin Efendisi Üçlemesi’nin inşasında en belirleyici rolü oynamıştır. Yani Gandalf, Tolkien için bir Olos, sanat değeri içeren bir güzellik ortaya koymak amacıyla meydana getirilmiş harikulade yapıdır.

Gandalf ile başladık madem, öyle devam edelim. Gandalf’ın ifadesine dayanarak biliriz ki İstari‘nin (Gandalf’ın türü) en ulusu Saruman’dır. Saruman tüm övgüleri hak edendir adeta. Bilgedir. Güçlüdür. Fakat gariptir, İstari Orta Dünya’ya ayak bastığında onları karşılayan Gri Limanlar’ın bekçisi Elf Cirdan, kendisinde bulunan üç yüzükten birini (kızıl yüzük) çalışmalarında yüzüğün gücünden faydalanabilmesi için Saruman’a değil Gandalf’a vermiştir. Zira Cirdan, karşısındakinin ruhunu okuyabilme, onun iyi ve kötü tüm yanlarını sezebilme yeteneğine sahiptir ve İstari arasında en yüce ruha sahip olanın Gandalf olduğunu sezmiştir.

Saruman işte o andan itibaren Gandalf’ı kıskanmaya, ona için için kin tutmaya başlamıştır. Bu kıskançlık ve kin zaman içinde hastalık derecesine varmış, nefrete dönüşmüştür. Öyle ki Saruman hemen her yerde Gandalf’ın tezlerine karşı çıkmış, onu her fırsatta aşağılamıştır. Yine de, içten içe Gandalf’tan çekinmekte, onun nelerin peşinde olduğunu her daim bilmek istemektedir. Bu sebeple Gandalf’ın ağzından çıkan her şeyi bir kenara not edip sonradan üzerinde çalışmıştır. Hatta, Gandalf Shire Halkı’nı sevdiği için Shire’a onlarca casus yerleştirmiş, Buçukluklar hakkında istihbarat toplamıştır.

Hepimiz biliriz ki Gandalf, Hobbitler tarafından yetiştirilen pipo tütününün (Buçukluklar’ın Yaprağı) müptelasıdır. Pipo otu ismini verdiği o tütün için şöyle söylediği bilinir: “Başka hiçbir övünç kaynakları olmasa bile Küçük Ahali’ye saygı duyulması için başlı başına bir sebep.” Saruman, elbette, Gandalf’ın bu ota düşkünlüğü konusunda onu her fırsatta aşağılamıştır. Müptezellikle itham etmiş, aklını ve saygınlığını yitirdiğini söylemiştir. Fakat her şeye rağmen, Gandalf’ın bu tütüne olan tutkusunun iç yüzünü anlayabilmek için casuslarına emir vermiş, Shire’dan tütün getirtmiştir. Isengard’ın henüz hala ağaçlarla bezeli olan güzelim bahçelerinde bir kuytuya saklanıp, kimsenin kendisini seyretmediğine emin olduktan sonra tütünü denemiş, çok geçmeden o da tütün müptelası olmuştur.

Şimdi İsengard’ın Entler tarafından işgal edildiği, darmaduman edildiği sahneleri hatırlayalım. Orada, Peregrin Took (Pippin) ve Meriadoc Brandybuck (Merry) zafer kazanıldıktan sonra karınlarını doyurmak için İsengard kilerlerine gitmişler ve orada çuvallarca tütün bulmuşlardı. Onlar oturup pipo tüttürürken Gandalf ve diğerleri gelmişti. Sanıyorum Gandalf Saruman’ın kendisini taklit ettiğini ve onun da tütün müptelası olduğunu işte orada keşfetti.

Söyleyin, İsengard kilerlerindeki bir çuval tütünün ardına dahi böyle bir hikaye (bir çark) yerleştirilmiş olan bir evrende, Lorien yaprakları beyhude düşer mi yere?

Yazar: Torbaköy Hobbitlerinden Albayrak

Küçük yaşlardan beri tütün çiftçiliği yapan Albayrak, 2001 yılında yapmak istediği işin bu olmadığına karar vermiş ve Orta Dünya Tarihi üzerine araştırmalara başlamıştır. Şu anda Gondor Kütüphanesi’nde Orta Dünya’da Tütün ve Tütün Ekonomisi başlıklı tezi için araştırmalar yapmaktadır.

Etiket: ,


Yazar Hakkında