Kitap Simulakra - Orjinali Olmayan Bir Kopyanın Kopyası

Tarih: | Yazar: Seçil Çetinkaya

5

Simulakra – Orjinali Olmayan Bir Kopyanın Kopyası

21. yüzyılın ortalarında, 3. dünya savaşından sonra Amerika Avrupa Birleşik Devletleri’nde toplum Ge’ler ve Be’ler olarak iki sınıfa ayrılmış. Anaerkil bir yönetimin benimsendiği bu toplumda First Lady’lerine tapan insanlar komün binalarında yaşayıp dini ve siyasi sınavlarda başarılı olmak için çabalıyor. Kimi Beyaz Saray’da, First Lady’nin önünde, sanatsal bir gösteri yapabilmek için çırpınırken kimi de Mars’a göç etmek için Looney Luke’un külüstür uzay araçlarına para sayıyor. İnsanları kontrol altında tutmak için ilaç ve simulakra kartelleri ile işbirliği içerisinde olan devlet bir süre sonra bu kartellerin tehditleri ile karşı karşıya kalıyor. Be’ler Ge’lerin büyük sırrını öğrendiğinde ortalık karışacak ve bu durum birilerinin işine yarayacak.

Philip K.Dick‘in 1964 tarihli bilim kurgu romanı Simulakra, kendisinin en sevdiği ve benim tesadüfen ilk okuduğum PKD romanı. Hiç hesapta yokken Bakırköy’de girdiğimiz bir kitapçıda ikinci el kitaplar arasında bu kitabı görüp 5 tl ye satın aldım. Daha önce hiç adını duymadığım bir kitaptı. PKD verdiği röportajlarda bu romanı sevmesinin sebebini birçok karakter içermesi ve karmaşık olması olarak açıklamış. Yazar açısından övgü unsuru olabilir. Fakat okur açısından büyük sıkıntı yaratıyor. Kitabın ilk yarısında hikayeye sürekli yeni kavramlar ve karakterler dahil olduğundan okurken notlar almak durumunda kaldım. Bir başka etkisi de kitabı çabuk bitirememek oldu. Aslında heyecanlı bir konusu var ve okuması kolay bir dille anlatılmış. Ancak hızlıca okuduğunuzda olaylar kafanızda oturmuyor. PKD’nin kendi yazım tarzında en sevdiği şey mizah ve trajediyi harmanlamasıymış. Bu iki unsurun ying ve yang gibi ayrılmaz olduğunu düşünüyor. Simulakra da, bu yazım tarzını gözler önüne seriyor. Karakterlerin girdiği trajik durumlar birden komediye dönüşebiliyor.

Siyasi, toplumsal ve teknolojik tahminlerin yer verildiği romanda totaliter bir rejim var. Hatta Nazi ideolojisine de dokundurma yapılıyor. Devlet yönetimi, Von Lessinger cihazı ile geleceği görerek ve bazen de geçmişe giderek bazı siyasal aksiyonlar alma çabasında. Üçüncü Reich’ten Hermann Goering ile anlaşarak Yahudi soykırımını önlemeye çalışıyorlar mesela. Teknolojik tahminlerde teknik detaya yer verilmezken teknolojinin insanlar üzerindeki etkisi detaylıca anlatılıyor.

simulakra_pkd

Simulakra Nedir?

Simulakrum kelimesinin çoğulu olarak kullanılan simulakra, latincede “benzerlik” ve “kopya” anlamlarına geliyor. İngilizceye 16.yy’da girmiş olan bu kelime genelde tanrıları simgeleyen heykel ve resimler için kullanılırmış. 19.yy’ın sonlarında ise kelime anlamı değişip “orjinalindeki kalite ve özlükden yoksun” olarak da kullanılmaya başlanmış. Simulakra’nın felsefedeki tanımına baktığımızda ise karşımıza Plato çıkıyor. Plato iki tip kopyadan bahseder. Birincisi orjinaline sadık kalandır. İkincisi ise gözlemcilere doğru görünmesi için bilerek çarpıtılan bir kopyadır. Yani ikinci kopya gerçeğin çarpıtılmış bir halidir ve başka açıdan bakılmadıkça doğru gibi görünür. 20. yy fransız düşünürü ve PKD hayranı Jean Baudrillard‘a göre ise kopya gerçeklik dörde ayrılır. Gerçeğin basit yansıması, gerçeğin saptırılmış hali, gerçeklik iddiası ve simulakrum. Simulakrum’un gerçeklikle hiçbir ilişkisi yoktur. Orjinalı olmayan bir kopyanın kopyasıdır. Romandaki simulakra işte tam olarak budur. Karakterler bir simulakraya bağlı yaşadıklarının az çok farkında olsalar da bu durumdan çıkış yolunu tam olarak keşfedebilmiş değiller. Belki de bu tatlı rüyadan uyanmak istemezler.

Aşağıdaki vikipedi açıklaması da romanda anlatılan durumu güzel bir şekilde özetliyor.

Simülasyon evreninin ortaya çıkışı II. Dünya Savaşının sonuçlarıyla bağlantılıdır. Baudrillard’a gore II. Dünya Savaşı sonrası sağ, solun işlevlerini yerine getirmeye başlamış; yâni, sosyal devlet ilkesi ortaya çıkmıştır. Ayrıca sanayi ve tarım sektörlerinin belirleyiciliği iletişim ve hizmetler sektörlerinin belirleyiciliğinin ardına düşmüştür. Bu veriler batıda bir çeşit durağanlığa sebep olmuş ve batı kendi ekseni etrafinda dönmeye başlamıştır. Bu kendi etrafında dönüş süreci kavramların içlerinin boşaltılması sonucunu doğurmuştur. Artık her kavram televizyonlardan akmakta, insanlar teknolojinin onlara sağladığı bu rahatlık sayesinde herhangi bir şeyi derinlemesine düşünememektedir ve iletişimi sağlamak adına yaratılan cansız kitle iletişim araçları kendilerine yüklenen işlevden, yani aracı olma konumundan çıkıp bağımsız bir kendilik haline gelmiştir. Birey ise bu durumu çaresizlik içinde izlemektedir; herseyin farkındadır, fakat rahatlığından da taviz vermek istememektedir. Baudrillard’ın örneğine bakacak olursak: Birey televizyonda Sudan iç savaşını, herhangi bir tuvalet kağıdı reklamıyla aynı duyarsızlıkla izlemektedir. Televizyonu kapattıktan sonra Sudan’daki iç savaş devam etse bile onun için bitmiştir. İşte bireyin yaşadığı bu evren simülasyon evrenidir. Her şey görüntülerden ibarettir ve cansızdır.

pkd

Hanson Robotics tarafından tasarlanan PKD androidi

Kitaptan Notlar

Aşağıda kitabı okurken aldığım notlardan karakterleri kısaca tanımak mümkün. Bunlardan birisi için romanın baş kahramanı demek zor. Okurken sürekli bir baş kahraman aradım fakat sonunda anladım ki bu o türden bir hikaye değil. PKD kendisini bir PKD romanı karakteri olarak tanımlarmış. Bu romanda da birkaç karakterde ondan bir şeyler bulmak mümkün. Ama en yakın bulduğum ve o olarak hayal ederek okuduğum karakter Chic Strikerock.

Olayların geçtiği yerler şöyle;

Jenner: Kuzey Kalifornia’da Richard’ın yaşadığı yer
Franklin Aimes: Richard’ın bulunduğu akıl Hastanesi
Abraham Lincoln Komün Binası
Beyaz Saray
Nevada
A.G. Chemie: İlaç lobisi, onlar yüzünden psikanalistler yasaklanıyor
Frauenzimmer Associate: Simulakra şirketi
Karp und Sohnen: Simulakra şirketi

Karakter ve kavramlar…

AABD: Yeni devletin kısaltması
Nicole Thibodeaux: First Lady. 73 yıldır beyaz sarayda.
der Alte: Başkan
Kablfleisch: son der Alte
McRae: Başkan Yardımcısı
Emil Stark: İsrail Başbakanı
Von les-singer cihazı: Geleceği gösteren cihaz
Ge’ler (Geheimnistrager): Sır tutan taşıyan kimse, yüksek sınıf, devlet sırlarını bilenler
Be’ler (Befehltrager): Emirleri taşıyan uygulayan kimse, düşük sınıf
Janet Raimer: Beyaz sarayın yetenek avcısı
Hermann Goering: Savaş kahramanı, Nazi Almanya’sının hava kuvvetleri komutanı
Wilder Pembroke: NP polisi
Epstein: Başsavcı
NP: Polis birimine verilen ad
Harold Slezak: Beyaz Saray görevlisi
Merill Judd: AG Chemie çalışanı
Eyüp’ün oğulları: Aşırı sağcı neo naziler
Bertold Goltz: Eyüp’ün oğulları nın lideri, direnişçi

simulacrapkd

İngilizce baskı kitap kapağında Nicole’un temsili resmi

Richard Kongorsian: Psikokinetik. Ellerini kullanmadan piyano çalan bir adam. Psikolojik sorunları nedeniyle akıl hastanesinde.
Plautus: Richard in oğlu, Chupper
Beth: Richard’ın karısı
Chupper: Kuzey California’da yaşayan, radyasyon yüzünden deformasyona uğramış insanlara verilen ad
Dr.Egon Superb: Psikanalist
Amanda Connors: Doktorun sekreteri
Nat Flieger: EME müzik çalışanı
Jim Planck: EME müzik çalışanı
Ampek Fa-2: Evcil kurtçuk, kayıt cihazı. Ganymede’li yaşam formu.
Molly Dondolo: Leo’nun kızı
Leo Dondolo: EME müzik patronu
Chic Strikerock: Frauenzimmer çalışanı, Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden
Vince Strikerock: Karp und Sohnen idari çalışanı, Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden ve giriş kontrol memuru
Ian Duncan: Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden, jug çalıyor
Edgar Stone: Abraham Lincoln komün binası sakinlerinden, Ian’ın sınavını değerlendiren kişi
Patrick Doyle: Abraham Lincoln komün binası rahibi
Don Tishman: Abraham Lincoln komün binası genel müdürü
All Souls: Komün toplantılarına verilen ad
Corley: Ian’ın komşusu
Papoola: Marslı yaratıklara verilen isim. Bir simulakrası var. Antenleri hareket ediyor. Yuvarlak bir böceğe benziyor. Yastık boyutlarında. Basık, tabağa benzeyen, turuncu üzerine siyah puantiyeleri olan, antenleri sallanan bir hayvan.
Al Miller: Looney Luke’un uzay aracı satıcısı, simulakra Papoola sı var.
Looney Luke: Marsa giden küçük uyduruk uzay araçlarını satan dükkan sahibi
Jug: Müzik aleti
Maury Frauenzimmer: Frauenzimmer patronu
Famnexdo: Simulakra ailesi (family next door)
Greta Trupe: Frauenzimmer sekreteri
Anton Karp: Simulakracı

Eski uygarlıklar diye düşündü Chic. Orta Uzayın büyük gezegenlerinin uydularında havasız, yer çekimsiz boşlukta çalışan otomatik kazıcılar tarafından keşfedilmeye ramak kalmış bir önceki katman. Soyuluyoruz, diye düşündü. Bir önceki katmanda çizgi romanlar, doğum kontrol hapları, boş kola şişeleri bulunacak. Ama onlar -otorite- bunları açıklamayacaklar.

Kaynaklar:
http://en.wikipedia.org/wiki/Simulacra_and_Simulation
http://en.wikipedia.org/wiki/The_Simulacra
http://www.philipkdickfans.com/

Etiket: ,


Yazar Hakkında

1984 doğumlu. Evli.Tenten'in annesi. Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisi olmasına rağmen çok sevdiği denizi bırakıp yerleşik hayata geçti. 2009'dan beri yazılım sektöründe test mühendisi olarak çalışıyor. Bilim kurguyu, kitapları ve hayvanları çok seviyor.